جناب اقای کبیری مدیر عامل محترم

طراحی و اجرای ساختمان سبز؛ حلقه مفقوده مدیریت انرژی در کشور و جزیره کیش است.

✍️ مصیب شیرانی – کارشناس محیط زیست و منابع طبیعی

بحران انرژی؛ نشانه‌های هشدار در سرمای زمستان و خاموشی تابستان

شاید این روزها اخبار کمبود گاز در زمستان، قطعی‌های برق در تابستان، و هشدارهای پی‌در‌پی نسبت به بحران انرژی دیگر برایمان تازگی نداشته باشد. اما سؤال اساسی اینجاست: چرا به اینجا رسیدیم؟
واقعیت این است که سال‌هاست متخصصان و دلسوزان حوزه انرژی و محیط زیست فریاد زده‌اند که باید سیستم ساخت‌وساز کشور اصلاح شود. اما منافع کوتاه‌مدت برخی سازندگان و غفلت مدیران اجرایی، این صداهای کارشناسی را به حاشیه رانده است. نتیجه این روند، ساختمان‌هایی پرمصرف، ناکارآمد و بی‌توجه به آینده انرژی و محیط زیست کشور است.
مبحث ۱۹؛ قانونی مهجور در اجرا
مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان که بر بهینه‌سازی مصرف انرژی در ساختمان‌ها تأکید دارد، سال‌هاست در قوانین کشور وجود دارد. اما این قانون، اغلب فقط روی کاغذ مانده است.

در جزیره کیش، نخستین کارگاه آموزشی بهینه‌سازی مصرف انرژی در ساختمان در سال ۱۳۸۶ برگزار شد، اما آنچه دیده نشد، کاربرد عینی و عملی این دانش در ساخت‌وساز شهری بود. اگر این مبحث در سراسر کشور به‌درستی اجرا می‌شد، به گفته کارشناسان، تا ۴۰ درصد در مصرف انرژی و سوخت‌های فسیلی صرفه‌جویی می‌شد.

ساختمان سبز؛ ضرورت امروز، انتخاب فردا

نگرش نوین به طراحی و اجرای ساختمان، با عناوینی چون ساختمان سبز (Green Building)، ساختمان پایدار (Sustainable Building) و ساختمان زیست‌محیطی (Environmental House) در جهان توسعه یافته جایگاه ویژه‌ای یافته است.

ساختمان سبز، نگاهی جامع به طراحی، ساخت، بهره‌برداری و پایان عمر ساختمان دارد و با به‌کارگیری راهکارهایی همچون:

افزایش بهره‌وری انرژی و آب،

کاهش مصرف مصالح،

تهویه طبیعی و سلامت فضاهای داخلی، می‌کوشد اثر منفی ساختمان بر محیط زیست را به حداقل برساند.

سهم ساختمان در اقتصاد و مصرف انرژی

در ایران، حدود ۱۵ درصد اشتغال کشور به بخش ساختمان و صنایع وابسته مربوط است. در جزیره کیش، بیش از ۲۲ تا ۲۵ هزار واحد مسکونی ساخته شده است. اما علی‌رغم گستردگی این حوزه، بخش ساختمان هنوز فاقد تکنولوژی‌های نوین و همچنان گرفتار روش‌های سنتی است.

در حالی‌که در آمریکا بیش از ۱۰ میلیون نفر در این بخش مشغول هستند و سهم این حوزه از تولید ناخالص داخلی بسیار بالاست، گزارش‌ها نشان می‌دهند که حتی در آمریکا نیز تا ۴۰ درصد امکان صرفه‌جویی در این حوزه وجود دارد. در ایران و کیش، ورود به حوزه ساختمان سبز می‌تواند هم‌زمان سه هدف مهم را محقق کند:
🔹 کاهش مصرف انرژی
🔹 بهبود کیفیت ساخت‌وساز
🔹 صنعتی‌سازی و اشتغال پایدار

تجربه جهانی؛ نرم‌افزار EDGE و فرصت کیش

با توجه به چالش‌های اقلیمی، مصرف بی‌رویه انرژی و نیاز به توسعه پایدار، مؤسسه مالی بین‌المللی IFC (وابسته به بانک جهانی) اقدام به توسعه سامانه‌ای به‌نام EDGE (Excellence in Design for Greater Efficiencies) کرده است.

این نرم‌افزار رایگان و کاربردی، با تکیه بر داده‌های اقلیمی واقعی هر منطقه (از جمله کیش)، به طراحان، مهندسان و مدیران شهری کمک می‌کند که:

مصرف انرژی، آب و مصالح را در پروژه‌های ساختمانی کاهش دهند،

و در صورت تحقق کاهش ۲۰ درصدی در هر سه حوزه، گواهینامه بین‌المللی ساختمان سبز EDGE را دریافت کنند.

جالب آن‌که، اطلاعات اقلیمی جزیره کیش در این نرم‌افزار از سال ۱۳۸۶ ثبت شده و پایه آن به نخستین دوره آموزشی مدیریت انرژی در کیش بازمی‌گردد که توسط دکتر امید صابری (مدیر فنی پروژه EDGE در بانک جهانی) برگزار شد. است.

🔗 دسترسی مستقیم به نرم‌افزار EDGE برای پروژه‌های مسکونی
📄 راهنمای کامل فارسی نرم‌افزار EDGE

پیشنهاد راهبردی برای کیش و کشور

✅ اکنون زمان آن رسیده است که شورای شهرسازی، سازمان منطقه آزاد کیش و نهادهای مرتبط با توسعه شهری:

استفاده از نرم‌افزار EDGE را در فرآیند صدور مجوزهای ساختمانی توصیه یا الزامی کنند،

با کمک بانک جهانی، کیش را به پایلوت ملی گواهی ساختمان سبز تبدیل کنند،

و با ایجاد یک نهاد محلی برای تأیید ساختمان‌های سبز، بستر تحول پایدار در ساخت‌وساز شهری را فراهم آورند.

🌍 تجربه‌های جهانی نشان داده است که بهبود کیفیت ساختمان‌ها، کاهش مصرف انرژی و رشد اقتصادی می‌تواند هم‌زمان اتفاق بیفتد؛ به شرطی که برنامه‌ریزی بلندمدت و نگاه علمی در مدیریت شهری حاکم شود.

📌 نتیجه‌گیری:

> ساختمان سبز فقط یک فناوری جدید نیست؛ بلکه تفکر نوین برای زیستن در آینده‌ای پایدار است. اگر امروز اقدام نکنیم، فردا نه‌تنها منابع انرژی‌مان، بلکه امیدمان برای توسعه‌ای متوازن و پایدار نیز از دست خواهد رفت.